EKAINGO KOBAZULOA -GIZATERIAREN ONDAREA

Ekaingo haitzuloa izen bereko muinoaren ekialdeko hegalean dago, Sastarraingo ubideak sortzen duen bailara txikian. Historiaurreko kokaleku baterako leku aproposa. Zestoa herritik kilometro batera dago, eta erraza da bertara iristea. Madeleine aroko labar-pinturengatik da ezaguna, eta pintura horiek bikain zainduta daudela nabarmentzekoa da. Haitzuloan, gutxi gorabehera, 70 animali-irudi daude; 64 margotuak eta 6 grabatuak. Zaldia da gehien ageri den irudia. Zaldi-multzoa arte franko-kantabriarraren irudirik eder eta aberatsenetakoa da, eta espezie horretan, horma-mihise onena. Hartzak, oreinak, kapridoak… ere ikus daitezke Ekainen. Haitzuloa hainbat galeriatan banatzen da, eta jasotzen dituzten irudien arabera izendatu dira. Erdibide, Auntzei (ahuntzak), Erdialde, Zaldei (zaldiak), Artzei (hartzak) eta Azkenzaldei (zaldiak).

2008ko uztailaren 7an UNESCOk ospatutako konferentzian, Ekain haitzuloa Gizateriaren Munduko Ondareizendatu zuten, Erlaitz Kantabriarreko labar-artearen beste 17 santutegirekin batera; Altxerri eta Santimamiñe, besteak beste. Eusko Jaurlaritzak eta Kantabria eta Asturiaseko gobernuek egungo aitortzaraino iritsi den prozesua abiatu zuten orain bi urte.

AURKIKUNTZA

Hainbat hamarkadetan zehar, Azpeitiko Antxieta Kultur Elkarteak lan gogor eta emankorra burutu du euskal kulturaren arlo desberdinak ikertu eta bizirik mantentzeko ahaleginetan, guztia euren ikasteko gogoagatik eta asebetetze pertsonalaren truke, borondatez lan eginez.
Bertako kide batzuek hasiera-hasieratik erakutsi zuten gure arbaso urrunenek utziriko aztarnak ikertzeko interes berezia, interes hori lehendik zetorkien espeleologiarekiko zaletasunari lotuta, kobazuloetan gordetzen ziren historiaurreko sekretuen bila hasi ziren.
Ahalegin horretan, arkeologiara zaletu talde hark Aranzadi Zientzia Elkartearen laguntza teknikoa eta babesa izan zituen. 1969 urtean, Antxieta Kultur Elkarteko zenbait kide Izarraitz mendizerran kokaturiko hainbat giza-okupazio gune aurkitu eta ikertzen ari ziren. Euren aisialdia arkeologiari eskaintzen zioten ikerlari boluntario haietako bi Andoni Albizuri eta Rafael Rezabal ziren.
Udaberriko igande batean, Goltzibar errekaren arroari jarraituz Sastarrain bailarara iritsi ziren. Inguru hau Paleolito garaiko gizakien bizimodurako oso leku aproposa iruditu zitzaien, bi erreka elkartzen diren lekuan ur ugari eta belarjale talde handiek elikagaia lortzeko larre ugari daudelako bertan.
Handik gertu kokaturiko kobazuloren baten bila hasi ziren. Sastarrain baserriko etxeko andrea izan zen Rafael eta Andoniri han inguruko haitzulo baten berri eman ziena, ez zituen 13 metro baino gehiago neurtzen.

Ekainaren 8an kobazulo horretan giza aztarnen bila hasi ziren. Rafael zulo batetatik zetorren aire korronte hotz batetaz ohartu zen, bidea oztopatzen zuten harri bloke batzuk kendu eta 20 metro ingurutan pasabide batetan zehar arrastaka ibili ziren.
Zutik jartzean, zoruaren zaratek eremu zapalgabean zeudela adierazi zieten. Sarreratik 60 metro ingurutara, André Leroi-Gourhan etnologo, arkeologo eta historialari frantziarrak “zaldi multzorik bikainena Kuaternarioko arte guztian” bezala kalifikatu zuen Zaldien Panel Handiarekin egin zuten topo.
Berehala eman zieten aurkikuntzaren berri Aranzadi Zientzia Elkarteko Historiaurre saileko kideei. On Jose Migel Barandiaran eta Jesus Altuna ikerlariak hurrengo egunean iritsi ziren Ekain 1 izenez deitutako kobazulora. Bertako labar irudiak ikusi eta aztertu ondoren, hauek duela 13.000-14.000 urte inguruko gizakiek eginak zirela ziurtatu zuten, Goi Paleolitoaren bukaera aldean, zehazkiago esateko, Goi Madeleine aldia deitutako aro kultural baten barruan.
Momentu horretan jarri zen martxan Ekaingo kobazuloa eta bere margoak babesteko ekimena. Agintari eta erakunde desberdinekin eztabaida ugari izan ondoren, Ekain 1969ko ekainean bertan itxi zen, modu horretan bertako irudiak eta aztarnategi arkeologikoa ikertzeko denbora lortu zen.
Kobazuloaren aurkikuntza gertatu zenetik, dokumentazio asko idazti da. Ekainen inguruan dagoen bibliografía kontsultatu.

EKAIN, EUSKAL HERRIKO LABAR-ARTEAREN LAN GORENA

Paleolitiko aroko labar-artearen lan bikaina da Ekain. Paleolitiko garaiko ehiztarien irudi artistiko hauek mundu mailako gertakariak dira, eta planetaren leku askotan aurki daitezke. Hala ere, Europako erlaitz kantabriarrean aurkitutako lan hauek -labar-arte franko-kantabriar izenez ezagunak- izan dira emankorrenak. Ekain Euskal Herriko labar-artearen lan goren gisa hartzen da. Ekaingo kobazuloaren jatorriaz gehiago irakurri.

EKAIN BISITA BIRTUALA 360°: EKAINgo galerietan barrena ibili Second Canvas EKAIN irudi panoramikoetan zehar nabigatuz. Oso bereizmen handiko digitalizazio hauek bere labar-pintura harrigarriak ezagutu eta zehatz-mehatz aztertzea baimenduko dizu: zaldiak, hartzak eta bisonteak.

BLOGA

Cualventi: Kantabriako haitzulo ezezaguna

Cualventi haitzuloa Kantabrian dago, Perelada auzoan (Oreña, Alfoz de Lloredo). Dolina sakon baten beheko aldean dago, mendebaldera orientaturiko harpe handi batek hiru solairutan antolaturiko galeria multzo batera sartzeko bidea egiten

Continue
Juanjo Aramburu Ekainberriko zuzendariak EHUS Magazine aurkeztuko du urriaren 21ean Bilbon

Datorren astelehenean, urriak 21, UPV/EHUko Munduko Hizkuntza Ondarearen UNESCO Katedrak, Euskal Herriko UNESCO Sarearekin batera, “Hizkuntza Indigenen Urtea eta Garapen Iraunkorrerako Helburuak” izeneko jardunaldi bat antolatu du. Ekitaldia Bilboko Bizkaia Aretoan

Continue
Antzerkia Ondarearen Europar Jardunaldiak ospatzeko

Ekainberrik ospakizun ekitaldiekin jarraitzen du, Ekain kobaren 50. urteurrenean. Urriaren 9an Labar Artearen Europako Eguna ospatu zen eta urriaren 18 eta 19an, Ondarearen Europako Jardunaldien barne hainbat jarduera daude antolatuta,

Continue
Ekainberri Flémellen ospaturiko Ice Age Europe Kongresuan izan da

Ice Age Europe Izotz Aroko aztarnategi arkeologikoa duten eta bere edukiak zabaltzeko museo bat duten lekuek osaturiko Europa mailako sare bat da. Europar herrialde desberdinetan kokaturiko hogei kidek osatzen dute,

Continue
Urriaren 9an Labar Artearen Europar Eguna da

1902ko urriaren 9an Émile Cartheilac aurrehistorialari handiak Mariari gutun bat idatzi zion. Maria, bere aita Marcelino Sanz de Sautuolaren eskutik, 1879an Altamirako Haitzuloko marrazkiak aurkitu zituen neskatoa zen. Idazki hartan,

Continue
El Linar: La Busta errekaren ibilbidetik

El Linar haitzuloa Alfoz de Lloredo herrian dago, La Busta auzoko parroki elizaren atzealdean kokaturiko kareharrizko haitz batean. 1997an Kultur Interesdun Ondare izendatu zuten, publikoarentzat itxita dago eta bertan sartzeko

Continue
Ekainberri eta Lili Jauregia Ondarearen Europar Jardunaldietara batzen dira

Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura Departamentuak, laugarren urtez jarraian, Ondarearen Europako Jardunaldiak antolatu ditu. Europako Kontseiluaren ekimen honen xedea ondarearen garrantzia balioetsi eta herritarrei gerturatzea da. Edizio honen ardatza Ondarea plazara!

Continue
Ekainberrik 11 urte bete ditu Ekaingo margoen aurkikuntzaren 50. urteurrenean

Ekainberrik 11 urte bete ditu publikoarentzat zabalik eta momentu egokia da ibilbide honen balantzea egiteko, baita Ekainberrirentzat oso berezia izaten ari den urte honetako lehen bederatzi hilabeteei begirada bat egiteko

Continue
Irailaren 22an Ice Age Europe Day ospatuko dugu

Ekainberri Ice Age Europe Egunera batuko da irailaren 22an. Bisitari guztiak, gazte, heldu eta familia, animatu nahi ditugu egun honetan bisita gidatua erreserbatzera gure irudi artistikoak ezagutzera, zaldi ospetsuak barne.

Continue
Cueva de Las Aguas: Kantabriako ondare ezezagunenaren artean

Cueva de Las Aguas Kantabriako Novalesen dago, Alfoz de Lloredo udalerrian, gaur egun eukalipto sail batek inguratzen du. Altamirako haitzulotik gertu dagoenez (6 kilometro lerro zuzenean), bi haitzuloetako aztarnak elkarrekin

Continue
Cueva La Meaza: Solutre aldiko labar adierazpenak

Cueva de La Meaza haitzuloa Kantabriako Comillas herrian dago, bertako Ruiseñada auzoan, Cabezón de la Saletik Comillaserako errepidetik gertu. Gaur egun baso itxi batean dago, baina Goi Paleolitoan paisaia erabat

Continue
Los Pendios: Kantabriako labar arterik zaharrenetakoa

Kantabriako eskualdea oso aberatsa da labar arte adierazpenei dagokionez, lurraldean zehar apaindutako kobazulo asko aurkitu dira eta ikerlariak aztarna gehiagoren bila jarraitzen dute. Azken urteetan Rionansa udalerriaren mugetan zenbait aurkikuntza

Continue
Cueva El Portillo: Paleolito bukaerako labar artea

Cueva El Portillo lau sekzio desberdinek osaturiko haitzulo multzo bat da, El Portillo I, II, III eta IV kobazuloek osatua. Kantabriako Ruiloba herrian aurkitzen da, bertako Casasola auzoan. Kostaldetik oso

Continue
Ekaingo margoen aurkikuntzaren 50. urteurreneko ospakizunak

1969ko Ekainaren 8an, Ekaingo haitzuloan (Deba, Gipuzkoa) munduko labar arte multzorik onenetakoa aurkitu zen. Aurkikuntzaren mende erdi hau ospatzeko, Aranzadi Zientzia Elkarteak, Ekain Fundazioak eta Ekainberrik, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailaren,

Continue
Cueva de los Marranos: Lamason haranean zehar

Cueva de los Marranos izeneko haitzuloa Venta de Fresneda auzoan kokatzen da, Kantabriako Lamason udalerrian. Inguruko mendietan hainbat kobazulo aurki daitezke, beraietakoren batzuk labar artedunak. 1950eko hamarkadan, Kantabriako Diputazioko bidezainek

Continue
Danbolinzulo kobazulora bisita gidatua

Martxoaren 18an Ekainberrik Danbolinzulo kobazulora, Zestoan, bisita gidatua antolatu zuen, duela gutxienaz 18.000 urteko labar artea, Solutre aldikoa, gordetzen duen haitzulo bat da. Bisita Euskal Kostaldeko Museoen Hilabetearen testuinguruan burutu

Continue
Micolon: Palombera urtegiaren ertzeko aztarnategi arkeologikoa

Micolon haitzuloa Kantabriako Celis herrian dago, Rionansa udalerrian. Bere bi sarrerak Palombera urtegiaren ertzean daude, uraren mailatik oso gertu. Bertara txalupaz edo bidezidor batetik iritsi daiteke. 3 metro inguruko zabaleradun

Continue
Badator Kobazuloen Egunaren X. edizioa

2019ko martxoaren 24an Kobazuloen Egunaren X. edizioa ospatuko da Lurpea elkartearen eskutik. Elkarte honetako kide diren kobazuloen eguna ospatzeko hainbat ekintza prestatu dituzte. Lurpea elkartea 2008an sortu zen Euskal Herriko haitzulo

Continue
Ice Age Europe nazioarteko argazki lehiaketa

Otsailak 1 – Maiatzak 31 2019 Ice Age Europe Zure sorkuntza maila partekatu ezazu gurekin argazki lehiaketa berezi honetan eta bidali zure argazkia 2019ko maiatzaren 31a aurretik. Argazkia jaso ondoren, ez ahaztu

Continue
Cueva El Porquerizo: Solutre aldiko puntuak

Cueva El Porquerizo haitzuloa Kantabriako Celis herrian dago, Rionansa udalerrian, Nansa ibaiaren gainean kokatzen den mendi malkar batean. Bertara Celiseko herri gunetik abiatzen den 300 metro inguruko bidezidor batetik igoz

Continue

EKAIN FUNDAZIOA

Arkeologoek hasieratik argi izan zuten labar arte ondare hori babestu eta gordetzeko beharra eta Ekaingo kobazuloa inoiz ez da publiko orokorrarentzat zabalik egon, horri esker, bertako labar artea salbu aurkitzen da.

Aranzadi Zientzia Elkarteak, Antxieta Kultur Elkarteak beraiekin elkarlanean ziharduen, bisita gidatu programa oso kontrolatu bat burutu zuen, pertsona kopuru oso mugatu bati benetako Ekain bisitatzeko aukera eman ziona. Baina arte ondare hori gizartera zabaldu beharra zegoen eta Ekaingo haitzuloaren erreplika bat eraikitzeko ideia sortu zen.

Ideia hori gorpuzten joan zen denboran zehar eta erreplika horren egitura fisikoa eraikitzen hasi zen, baina orduan berau egunerokotasunean kudeatzeko egitura juridiko baten beharra ikusi zen.

Helburu horrekin sortu zen 2004 urtean Fundación Ekain Fundazioa, Gipuzkoako Foru Aldundiak, Eusko Jaurlaritzak eta Zestoako Udalak osaturiko erakundea, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariaren arabera, 2005 urteko irailaren 5ean inskribatu zen Euskal Herriko Fundazioen Erregistroan eta ordu ezkero Ekainberriren kudeaketaren arduraduna da.

zestoa
GFA
marca_gv_centrada_color
X