EKAINGO KOBAZULOA -GIZATERIAREN ONDAREA

Ekaingo haitzuloa izen bereko muinoaren ekialdeko hegalean dago, Sastarraingo ubideak sortzen duen bailara txikian. Historiaurreko kokaleku baterako leku aproposa. Zestoa herritik kilometro batera dago, eta erraza da bertara iristea. Madeleine aroko labar-pinturengatik da ezaguna, eta pintura horiek bikain zainduta daudela nabarmentzekoa da. Haitzuloan, gutxi gorabehera, 70 animali-irudi daude; 64 margotuak eta 6 grabatuak. Zaldia da gehien ageri den irudia. Zaldi-multzoa arte franko-kantabriarraren irudirik eder eta aberatsenetakoa da, eta espezie horretan, horma-mihise onena. Hartzak, oreinak, kapridoak… ere ikus daitezke Ekainen. Haitzuloa hainbat galeriatan banatzen da, eta jasotzen dituzten irudien arabera izendatu dira. Erdibide, Auntzei (ahuntzak), Erdialde, Zaldei (zaldiak), Artzei (hartzak) eta Azkenzaldei (zaldiak).

2008ko uztailaren 7an UNESCOk ospatutako konferentzian, Ekain haitzuloa Gizateriaren Munduko Ondareizendatu zuten, Erlaitz Kantabriarreko labar-artearen beste 17 santutegirekin batera; Altxerri eta Santimamiñe, besteak beste. Eusko Jaurlaritzak eta Kantabria eta Asturiaseko gobernuek egungo aitortzaraino iritsi den prozesua abiatu zuten orain bi urte.

AURKIKUNTZA

Hainbat hamarkadetan zehar, Azpeitiko Antxieta Kultur Elkarteak lan gogor eta emankorra burutu du euskal kulturaren arlo desberdinak ikertu eta bizirik mantentzeko ahaleginetan, guztia euren ikasteko gogoagatik eta asebetetze pertsonalaren truke, borondatez lan eginez.
Bertako kide batzuek hasiera-hasieratik erakutsi zuten gure arbaso urrunenek utziriko aztarnak ikertzeko interes berezia, interes hori lehendik zetorkien espeleologiarekiko zaletasunari lotuta, kobazuloetan gordetzen ziren historiaurreko sekretuen bila hasi ziren.
Ahalegin horretan, arkeologiara zaletu talde hark Aranzadi Zientzia Elkartearen laguntza teknikoa eta babesa izan zituen. 1969 urtean, Antxieta Kultur Elkarteko zenbait kide Izarraitz mendizerran kokaturiko hainbat giza-okupazio gune aurkitu eta ikertzen ari ziren. Euren aisialdia arkeologiari eskaintzen zioten ikerlari boluntario haietako bi Andoni Albizuri eta Rafael Rezabal ziren.
Udaberriko igande batean, Goltzibar errekaren arroari jarraituz Sastarrain bailarara iritsi ziren. Inguru hau Paleolito garaiko gizakien bizimodurako oso leku aproposa iruditu zitzaien, bi erreka elkartzen diren lekuan ur ugari eta belarjale talde handiek elikagaia lortzeko larre ugari daudelako bertan.
Handik gertu kokaturiko kobazuloren baten bila hasi ziren. Sastarrain baserriko etxeko andrea izan zen Rafael eta Andoniri han inguruko haitzulo baten berri eman ziena, ez zituen 13 metro baino gehiago neurtzen.

Ekainaren 8an kobazulo horretan giza aztarnen bila hasi ziren. Rafael zulo batetatik zetorren aire korronte hotz batetaz ohartu zen, bidea oztopatzen zuten harri bloke batzuk kendu eta 20 metro ingurutan pasabide batetan zehar arrastaka ibili ziren.
Zutik jartzean, zoruaren zaratek eremu zapalgabean zeudela adierazi zieten. Sarreratik 60 metro ingurutara, André Leroi-Gourhan etnologo, arkeologo eta historialari frantziarrak “zaldi multzorik bikainena Kuaternarioko arte guztian” bezala kalifikatu zuen Zaldien Panel Handiarekin egin zuten topo.
Berehala eman zieten aurkikuntzaren berri Aranzadi Zientzia Elkarteko Historiaurre saileko kideei. On Jose Migel Barandiaran eta Jesus Altuna ikerlariak hurrengo egunean iritsi ziren Ekain 1 izenez deitutako kobazulora. Bertako labar irudiak ikusi eta aztertu ondoren, hauek duela 13.000-14.000 urte inguruko gizakiek eginak zirela ziurtatu zuten, Goi Paleolitoaren bukaera aldean, zehazkiago esateko, Goi Madeleine aldia deitutako aro kultural baten barruan.
Momentu horretan jarri zen martxan Ekaingo kobazuloa eta bere margoak babesteko ekimena. Agintari eta erakunde desberdinekin eztabaida ugari izan ondoren, Ekain 1969ko ekainean bertan itxi zen, modu horretan bertako irudiak eta aztarnategi arkeologikoa ikertzeko denbora lortu zen.
Kobazuloaren aurkikuntza gertatu zenetik, dokumentazio asko idazti da. Ekainen inguruan dagoen bibliografía kontsultatu.

EKAIN, EUSKAL HERRIKO LABAR-ARTEAREN LAN GORENA

Paleolitiko aroko labar-artearen lan bikaina da Ekain. Paleolitiko garaiko ehiztarien irudi artistiko hauek mundu mailako gertakariak dira, eta planetaren leku askotan aurki daitezke. Hala ere, Europako erlaitz kantabriarrean aurkitutako lan hauek -labar-arte franko-kantabriar izenez ezagunak- izan dira emankorrenak. Ekain Euskal Herriko labar-artearen lan goren gisa hartzen da. Ekaingo kobazuloaren jatorriaz gehiago irakurri.

EKAIN BISITA BIRTUALA 360°: EKAINgo galerietan barrena ibili Second Canvas EKAIN irudi panoramikoetan zehar nabigatuz. Oso bereizmen handiko digitalizazio hauek bere labar-pintura harrigarriak ezagutu eta zehatz-mehatz aztertzea baimenduko dizu: zaldiak, hartzak eta bisonteak.

BLOGA

Marcenac À Cabrerets: Sagne haraneko labar artea

Marcenac À Cabrerets haitzuloa Cabrerets komunatik 1,5 kilometro ingurutara dago, Sagne ibaiaren eskuineko aldean, Lot departamenduan, Okzitania Berriko eskualdean. Jabe partikular batena da eta publikoarentzat itxita dago, 1951tik Monumentu Historikoa

Continue
Arkeologia astea Zestoan

Zestoako udalerrian aztarnategi arkeologiko ugari daude, Historiaurreko zein Historia garaiko aztarnak gordetzen dituztenak, Behe Paleolitotik gaur egunera arterainoko aztarnak daude, Historiaurrearen etapa guztiak barneratuz, duela milaka urte hemen inguruan bizi

Continue
Grotte de Sainte-Eulalie a Espagnac: Okzitaniako elur-oreinak

Haitzuloa Espagnac-Sainte-Eulalie komunan dago, Lot departamenduan, Okzitania eskualdean, Célé ibaia Lot ibaiarekin lotzen den puntutik 30 kilometro ingurura. Jabe partikular batena da eta ezin da bisitatu. Ur irteera ia fosil

Continue
Urriaren 22an Ondarearen Europako Jardunaldiei dagokien bisita  Ekainberrin

Urriaren 22an Ekainberrin Ondarearen Europako Jardunaldiari dagokion jarduera burutuko dugu, aurten gaia “Ondarea loratuz, gozatu! Patrimonio sostenible” da eta kultur ondarea eta jasangarritasuna lotzea du helburu. Ekainberrik bere jarduera urriaren

Continue
Grotte de la Bigourdane: elur-orein grabatuak Okzitanian

Grotte de la Bigourdane Saint-Gery komunan dago, Lot departamenduan, Okzitania eskualdean. Lot ibaiaren eskuineko aldean eratzen den kareharrizko labar lerroan irekitzen da. Inguru horretan, Lot eta Célé ibaien haranetan, Paleolitoko

Continue
Irailaren 18an Sastarrain bailarako landaredia ezagutzeko bisita gidatua

Irailaren 18an Ekainberrin Ice Age Europe Eguna ospatzen dugu eta horretarako Ekaingo kobazuloaren testuinguru naturala ezagutzen lagunduko digun bisita gidatu berezi bat prestatu dugu. Zestoara gerturatu eta Sastarrain bailararen landarediaren

Continue
Grotte de Pergouset edo Pargouzet: Madeleine aldiko grabatuak Okzitanian

Grotte de Pergouset edo Pargouzet Saint-Gery komunan dago, Lot departamenduan, Okzitania eskualdean. Lot ibaiak sorturiko labarren eskuineko ertzean kokatzen da, ibaiaren mailarekiko 10 metro inguruko garaieran, hegoalderantz orientatua, Lot eta

Continue

🐴 Historiaurrean murgildu da EuskarAbenturako espedizioa, Ekainberri Ekaingo Kobaren Erreplikatik pasa dira! Zentzumenen bidaia honetan 🌍 UNESCOren Munduko Ondare diren duela 14.000 urteko Ekaingo Kobako margoak ezagutu dituzte. Gainera, historiaurreko

Continue
EuskarAbenturako partehartzaileek Ekainberri bisitatuko dute

Uztailaren 1an abiatu zen Euskal geografia, kultura eta historia ezagutzeko oinezko espedizioa da EuskarAbentura. 16-17 urte bitarteko 120 gazte inguruk hartzen du parte hilabete irauten duen ekimen honetan. Espedizioak izango

Continue
Grotte de Bayol edo Grotte des Colonnes: harriaren formekin egindako artelanak

Grotte Bayol edo Grotte Colonnes izeneko haitzuloa Ermitage de Notre-Dame de Laval muinoaren goiko aldean dago, Gardon ibaiaren adarretako batek sorturiko haranean. Collias komunatik hego mendebaldera dago, bi kilometro ingurutara,

Continue
Ekaingo haitzuloa Gizateriaren Ondare izendatzearen urteurrena

Ekaingo haitzuloa Historiaurreko kokaleku baterako leku aproposean dago, izen bereko muinoaren ekialdeko hegalean kokatua, Sastarraingo ubideak sortzen duen bailara txikian, Zestoa herrigunetik irisbede errazarekin, kilometro bat ingurura aurkitzen baita. Madeleine

Continue
Caire-Crès edo Cayre-Creyt: Rodano haraneko babeslekua

Caire-Crès edo Cayre-Creyt kobazuloa Vallon-Pont-d’Arc inguruko komunako kobazuloetako bat da, Ardèche departamenduan,  Auvergne-Rhône-Alpes eskualdean aurkitzen da. Cevennes goi-lautadaren eta Rodano ibaiaren haranaren arteko kareharrizko goi-lautada batean dago, Ardècheko arroilak gurutzatzen

Continue
“Oñatiko Unibertsitatea” I. Arkeotopaketa Jardunaldiak

2022ko maiatzaren 25etik 27ra Oñatin “Oñatiko Unibertsitatea” I. Arkeotopaketa. Harrizko lehengaiak Historiaurrean  jardunaldia burutuko da.

Continue
Grotte de la Cavaille: Goi Paleolitoaren lehen garaietako marrazkiak

Grotte de la Cavaille Couze-et-Saint-Front komunan dago, Dordoinako departamenduan, Akitania Berriko eskualdean.  Couze ibaiaren haranaren eskuineko aldean dago, Erdialdeko Mendiguneko eremu menditsu batean. 2007tik Monumentu Historikoen Zerrendan dago eta publikoarentzat

Continue
Grotte de Jovelle: labar artea Dordoinako harrobi batean

La Tour-Blanche komuna Dordoinako departamenduan dago, Charente hiritik hurbil, Perigord ipar mendebaldean, Akitania Berria eskualdean. Kareharrian modelaturiko paisaia bat da eta Erdi Arotik kareharri hori erauzteko harrobiak egin ziren bertan,

Continue
Planchard: emakume irudiak Ardèche haraneko labar artean

Planchard Ardèche ibaiaren haraneko Cirque d’Estre mendizerraren hegoaldeko haitzuloetako bat da, ibai honen adar lehortuetako baten eskuineko ertzean dago, Chauvet haitzuloaren gaur egungo sarreratik 40 metro ingurutara. Vallon-Pont-d’Arc komunan dago,

Continue
Grotte du Louoï: Madeleine aldiko grabatuak eta margoak

Grotte du Louoï Ibie ibaiaren ezker aldeko labarretan kokaturiko kobazuloetako bat da, Ardèche ibaiarekin bat egiten duen gunetik oso gertu dago, Vallon-Pont-d’Arc komunan, Ardèche departamenduan, Auvergne-Rhône-Alpes eskualdean.

Continue
Euskal Kostaldeko Museoen hilabetea

Euskal Kostaldeko Museoen sarea duela 10 urte sortu zen, Basquetourrek bultzatutako “Euskal Kostaldeko turismoaren plan zuzendariaren” baitan. Urte hauetan sarean 40 ekipamendu bildu dira, kudeaketa publikoa zein pribatua dutenak. Sarearen

Continue
Grotte du Dérocs: basahuntzak Ardèche haranean

Grotte du Dérocs Ibie eta Ardèche ibaien elkargunetik kilometro bat inguru dauden hiru kobazuloetako bat da, Ibie ibaiaren ezker aldean dago, arroaren gainetik 100 metro inguruko altueran. Vallon-Pont-d’Arc komunan dago,

Continue
Grotte de Mézelet: Vallon-Pont-d’Arc-eko bobido grabatua

Grotte de Mézelet Vallon-Pont-d’Arc komunan dago, Ardèche departamenduan, Auvergne-Rhône-Alpes eskualdean. Ardècheko arroilaren sarreraren inguruko labarretan dauden haitzulo txikietako bat da, ibaiaren ezker aldean dago, Chauvet kobazulotik gertu.

Continue

EKAIN FUNDAZIOA

Arkeologoek hasieratik argi izan zuten labar arte ondare hori babestu eta gordetzeko beharra eta Ekaingo kobazuloa inoiz ez da publiko orokorrarentzat zabalik egon, horri esker, bertako labar artea salbu aurkitzen da.

Aranzadi Zientzia Elkarteak, Antxieta Kultur Elkarteak beraiekin elkarlanean ziharduen, bisita gidatu programa oso kontrolatu bat burutu zuen, pertsona kopuru oso mugatu bati benetako Ekain bisitatzeko aukera eman ziona. Baina arte ondare hori gizartera zabaldu beharra zegoen eta Ekaingo haitzuloaren erreplika bat eraikitzeko ideia sortu zen.

Ideia hori gorpuzten joan zen denboran zehar eta erreplika horren egitura fisikoa eraikitzen hasi zen, baina orduan berau egunerokotasunean kudeatzeko egitura juridiko baten beharra ikusi zen.

Helburu horrekin sortu zen 2004 urtean Fundación Ekain Fundazioa, Gipuzkoako Foru Aldundiak, Eusko Jaurlaritzak eta Zestoako Udalak osaturiko erakundea, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariaren arabera, 2005 urteko irailaren 5ean inskribatu zen Euskal Herriko Fundazioen Erregistroan eta ordu ezkero Ekainberriren kudeaketaren arduraduna da.

zestoa
GFA
marca_gv_centrada_color
X